- Έξι τρόποι για να
μειώσουμε την έκθεση στα φυτοφάρμακα
- Τι γίνεται στην Ελλάδα?
Στις 220.000 ανέρχονται οι νεκροί ετησίως σε όλο τον κόσμο από φυτοφάρμακα,
σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), συνεπικουρούμενοι
από τις οργανώσεις Fundacion Vivo Sano και Organizacion para la Defensa de la
Salud, με ευκαρία την Εβδομάδα χωρίς Φυτοφάρμακα, η οποία γιορτάσθηκε σε πολλές
χώρες του κόσμου, από 20-30 Μαρτίου (2013)
Καταγράφονται συχνές
δηλητηριάσεις από την άμεση διαχείριση των αγροτικών φαρμάκων και εισροή ουσιών
στον οργανισμό από την κατανάλωση τροφών με υπολείμματα φυτοφαρμάκων, αλλά και
την ακούσια έκθεση μεγάλου μέρους του πληθυσμού μέσω των τροφών, του νερού και
του αέρα ή με αφορμή
την φροντίδα των κήπων
και άλλων πράσινων σημείων. Είναι οι ενεργές δραστικές ουσίες, οι οποίες συχνά
αποθηκεύονται στους λιπαρούς ιστούς του οργανισμού, με χρόνιες επιπτώσεις,
συχνά άγνωστες.
Κι όμως μελέτες του
Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου για την Αγροτική Έρευνα (INRA),
κατέγραψαν ότι μια
μείωση της τάξης του 50% στη χρήση γεωργικών φαρμάκων στις
καλλιέργειες, θα επέφερε
μείωση της παραγωγής μόλις κατά 6%, πέραν της συγκράτησης του κόστους παραγωγής
από τη μειωμένη χρήση φαρμάκων.
Στη Γαλλία, η αγορά των
φυτοπροστατευτικών το 2010 ανήλθε στα 2,6 δισ. ευρώ, για 80.000 τόνους ενεργών
συστατικών και 170.000 πρόσθετων, δηλαδή 4 κιλά φυτοφάρμακα για κάθε κάτοικο.
Έξι τρόποι για να
μειώσουμε την έκθεση στα φυτοφάμακα
Τα φυτοφάρμακα
χρησιμοποιούνται στην εντατική γεωργία για να προστατεύουν τις καλλιέργειες από
τα παράσιτα και για να επιτυγχάνονται μεγαλύτερες ποσοτικές αποδόσεις. Το
αποτέλεσμα λοιπόν είναι φρούτα και λαχανικά χωρίς παράσιτα, αλλά με υπολείμματα
φυτοφαρμάκων, δυνητικά επικίνδυνα για την υγεία ανθρώπων και επιπτώσεις στο
περιβάλλον.
Η χρήση των
φυτοφαρμάκων, χωρίς ιδιαίτερη προσοχή, γίνεται κι από όσους καλλιεργούν
έναν οικιακό κήπο.
Όποιος προσωπικά χρησιμοποιεί αυτές τις ουσίες βρίσκεται σε μεγαλύτερο κίνδυνο
και ιδιαίτερα όσοι παρουσιάζουν αναπνευστικά προβλήματα, μπορούν να αναπτύξουν
ακόμη και άσθμα.
Για να αποκλείσουμε
ολοσχερώς την έκθεση στα φυτοφάρμακα είναι ίσως αδύνατο. Αυτά παραμένουν έστω
και σαν ίχνη στη γη, στο νερό, στα φρούτα και στα λαχανικά που καθημερινά
καταναλώνουμε. Μπορούμε όμως, κάνοντας μερικές παρεμβάσεις να μειώσουμε την
επικινδυνότητα της έκθεσης σε αυτά.
1. Προτιμάτε βιολογικά
φρούτα και λαχανικά Ο καλύτερος και ασφαλέστερος τρόπος για να μην καταλήξουν
στο πιάτο σας τα φυτοφάρμακα, είναι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
βιολογικής ή βιοδυναμικής γεωργίας.
2. Πλένετε καλά φρούτα
και λαχανικά πριν τα καταναλώσετε. Τα φρούτα, αλλά και τα λαχανικά μπορεί να
φαίνονται λαμπερά και γυαλιστερά, δεν σημαίνει όμως ότι είναι και ‘καθαρά’.
Μπορούν να έχουν έρθει σε επαφή με χημικές ουσίες, τυχαία ή σκόπιμα. Γι’ αυτό
είναι σημαντικό και απαραίτητο να πλένονται επιμελώς σε τρεχούμενο νερό ή μέσα
σε ένα δοχείο προσθέτοντας μια κουταλιά σόδα. Θα πρέπει ακόμη να πλένονται και
τα φρούτα-λαχανικά που ξεφλουδίζουμε και πάντα να ξαναπλένουμε τα χέρια μας
πριν τα καταναλώσουμε.
3. Γνωρίστε ποια είναι
τα πιο μολυσμένα φυτά Υπάρχουν φρούτα και λαχανικά που μπορούν να μολυνθούν
ευκολότερα από φυτοφάρμακα.
Στατιστικά με βάση
έρευνες μεγαλύτερη υπολειμματικότητα μπορεί να υπάρξει σε: φράουλες, πιπεριές,
σπανάκι, μήλα, βερίκοκα, αγγούρια, αχλάδια, πατάτες.
Ενώ μικρότερη
υπολειμματικότητα υπάρχει σε: κρεμμύδια, κουνουπίδια, μελιτζάνες, μπανάνες,
σπαράγγια, μπρόκολα, πεπόνια, ακτινίδια.
4. Καλλιεργείστε το δικό
σας κήπο Είτε έχετε έναν δικό σας κήπο, είτε μόνο ένα μπαλκόνι μπορείτε να
δημιουργήσετε τον προσωπικό σας κήπο και με την επιλογή αυτή, θα έχετε φρέσκα
και πιο γευστικά προϊόντα, αλλά θα εξοικονομήσετε και χρήματα. Μπορείτε να
καλλιεργήσετε από φράουλες και σπαράγγια έως αρωματικά φυτά. Είναι σίγουρο ότι
η καλλιέργεια θα σας δώσει μεγάλη ικανοποίηση.
5. Χωρίς φυτοφάρμακα Δεν
είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσετε επικίνδυνα φυτοφάρμακα για τον κήπο σας.
Υπάρχουν βιβλία, αλλά
και οδηγίες στο διαδίκτυο, για παράδειγμα, πως θα απομακρύνετε τα έντομα ή τα
παράσιτα από τον κήπο σας ή πως θα δημιουργήσετε το δικό σας λίπασμα (κομπόστ).
6. Βγάλτε τα παπούτσια
Βγάλτε τα παπούτσια πριν μπείτε στο σπίτι σας και φορέστε κάτι που θα
χρησιμοποιείτε μόνο εντός του σπιτιού. Είναι μια πολύ καλή συνήθεια για όλη την
οικογένεια, ενδεχομένως και για τους επισκέπτες, γιατί έτσι θα κρατήσετε έξω
από το σπίτι επικίνδυνες ουσίες, συμπεριλαμβανομένων των φυτοφαρμάκων. Η
συνήθεια και ο κανόνας αυτός ενδείκνυται και γίνεται επιτακτικότερος, ιδιαίτερα
και για όσους υποφέρουν από αλλεργίες.
Τι γίνεται στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα τι συμβαίνει
με τα φυτοφάρμακα; Πόσο ασφαλείς είμαστε; Αναζητώντας απαντήσεις βρήκαμε δυο
διαφορετικές εκτιμήσεις. Τις παραθέτουμε και τις δύο.
Κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα
απαγορευμένα φυτοφάρμακα και φυτοφάρμακα «μαϊμού»
Σε πρόσφατη έρευνα της
ερευνητικής ομάδας του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης του Περιβάλλοντος του ΑΠΘ
βρέθηκε σημαντικός αριθμός απαγορευμένων φυτοφαρμάκων σε νερά και ιζήματα σε
μεγάλες λίμνες στη Βόρεια Ελλάδα.
Σε παλαιότερη έρευνα
επίσης της ίδιας ομάδας βρέθηκαν τα απαγορευμένα από το 2003 και τοξικά
φυτοφάρμακα Parathion και Methyl parathion σε φρούτα και λαχανικά από διάφορες
περιοχές της Ελλάδας. Σύμφωνα με έκθεση της Europol, πάνω από το 25% των
φυτοφαρμάκων που κυκλοφορούν στην ΕΕ και στη χώρα μας προέρχονται από την
παράνομη αγορά με τζίρο που πλησιάζει εκείνο της εμπορίας των ναρκωτικών! Συχνά
μάλιστα, τα παράνομα κυκλώματα δημιουργούν νόμιμες εταιρίες χρησιμοποιώντας
συσκευασίες και εμπορικά σήματα από γνωστές επιχειρήσεις φυτοφαρμάκων.
Φυτοφάρμακα – «μαϊμού»,
άγνωστης σύστασης αλλά και άλλα που έχουν απαγορευθεί προ πολλού ως επικίνδυνα
για τη δημόσια υγεία, κυκλοφορούν παράνομα στην αγορά και χρησιμοποιούνται στις
γεωργικές καλλιέργειες επειδή είναι σημαντικά φτηνότερα από τα νόμιμα, με
άγνωστες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Στην Ελλάδα έχουμε
παράνομες εισαγωγές παρασιτοκτόνων από γειτονικές χώρες (Τουρκία, Βουλγαρία,
Σκόπια και Ιταλία) για καλλιέργειες ρυζιού, σιτηρών, καλαμποκιού, πατάτας,
βαμβακιού, ελιάς αλλά και άλλων οπωροφόρων. Με το νόμο του 2005 περί παράλληλης
εισαγωγής φυτοφαρμάκων εκτός από τις εταιρίες και σε ιδιώτες, στήθηκαν τα
κυκλώματα του λαθρεμπορίου.
Δυστυχώς, το Εθνικό
Συνταγολόγιο και η συνταγογράφηση των φυτοφαρμάκων εκκρεμούν από το 1997
περιμένοντας το σχετικό ΠΔ ακόμη στα συρτάρια των σχετικών υπουργείων. Με
απόφαση της ΕΕ ήδη από το τέλος του 2008 για άλλες 32 φυτοπροστατευτικές
δραστικές ουσίες ανακλήθηκε η άδεια έγκρισης κυκλοφορίας από όλα τα κράτη –
μέλη είτε λόγω τοξικότητάς τους είτε λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος για ανανέωση
της άδειας από τις ενδιαφερόμενες εταιρίες.
.jpg){kind=small}